Refluks żołądkowo-jelitowy – przyczyny, objawy i sposoby leczenia

Refluks żołądkowo-jelitowy (ang. GERD, Gastroesophageal Reflux Disease) to dolegliwość, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Jest to stan, w którym treść żołądkowa cofa się do przełyku, powodując szereg nieprzyjemnych objawów. W artykule przeczytasz o tym jakie są przyczyny refluksu, jak go rozpoznać oraz jakie kroki można podjąć, aby złagodzić jego objawy.

Co to jest refluks żołądkowo-jelitowy?

Refluks występuje, gdy dolny zwieracz przełyku (LES), mięsień kontrolujący przepływ treści żołądkowej do przełyku, nie zamyka się prawidłowo. W rezultacie kwas żołądkowy oraz niestrawione pokarmy mogą cofać się do przełyku, wywołując pieczenie oraz podrażnienie błony śluzowej.

Najczęstsze objawy refluksu

1. Zgaga – uczucie pieczenia za mostkiem, które często pojawia się po jedzeniu lub w pozycji leżącej.
2. Kwaśne odbijanie – nieprzyjemny smak w ustach wynikający z cofania się treści żołądkowej.
3. Ból w nadbrzuszu – dyskomfort w górnej części brzucha.
4. Przewlekły kaszel lub chrypka – szczególnie rano, spowodowane podrażnieniem krtani przez kwas żołądkowy.
5. Problemy z przełykaniem (dysfagia) – uczucie zablokowania pokarmu w przełyku.

Polecane produkty

Neobianacid, 45tabl.

45,28 zł

Alugastrin, 20 tabl. + Gratis!

14,58 zł

Alugastrin 3 FORTE, 30tabl.

29,27 zł

Gaviscon, zawiesina, 150ml

17,43 zł

Pantoprazol Teva, 20mg, 14tabl.

7,33 zł

Przyczyny refluksu żołądkowo-jelitowego

Refluks może mieć wiele przyczyn, w tym:

• Nadwaga i otyłość: Zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej sprzyja cofaniu się treści żołądkowej.
• Nieodpowiednia dieta: Spożywanie tłustych, smażonych, pikantnych potraw, a także czekolady, kawy czy alkoholu.
• Palenie papierosów: Nikotyna osłabia dolny zwieracz przełyku.
• Stres: Może nasilać objawy refluksu poprzez wpływ na napięcie mięśni i produkcję kwasu żołądkowego.
• Ciąża: Zmiany hormonalne i fizyczne w czasie ciąży mogą powodować refluks.
• Przyjmowanie leków: Niektóre leki, takie jak aspiryna, ibuprofen czy blokery kanału wapniowego, mogą nasilać objawy.

Jak diagnozować refluks?

Diagnostyka refluksu opiera się na wywiadzie lekarskim, ocenie objawów oraz dodatkowych badaniach, jeśli jest to konieczne. Najczęściej wykonywane badania obejmują:

• Gastroskopię: Wprowadzenie endoskopu do przełyku, żołądka i dwunastnicy w celu oceny stanu błony śluzowej.
• pH-metrię przełyku: Badanie pozwalające zmierzyć poziom kwasu w przełyku.
• RTG z kontrastem: W celu wykrycia ewentualnych zmian anatomicznych.

Leczenie refluksu

Leczenie refluksu zależy od nasilenia objawów i może obejmować:

1. Zmiany w stylu życia

   • Nie jedz posiłków przed snem (minimum 2-3 godziny).
   • Podniesienie wezgłowia łóżka o kilka centymetrów.
   • Redukcja masy ciała w przypadku nadwagi.
   • Rzucenie palenia i ograniczenie alkoholu.

2. Dieta przy refluksie

   • Unikanie tłustych, smażonych i pikantnych potraw.
   • Duże porcje jedzenia zamień na spożywanie małych, częstych posiłków
   • Ograniczenie kawy, herbaty, czekolady i napojów gazowanych.
   • Wprowadzenie do diety produktów łagodnych dla żołądka, takich jak banany, płatki owsiane czy gotowane warzywa.

3. Farmakoterapia

   • Leki zobojętniające kwas żołądkowy: Szybko łagodzą zgagę.
   • Inhibitory pompy protonowej (PPI): Skutecznie zmniejszają wydzielanie kwasu żołądkowego.
   • H2-blokery: Pomagają zmniejszyć produkcję kwasu.
   • Prokinetyki: Poprawiają motorykę przewodu pokarmowego.

4. Interwencje chirurgiczne
   W przypadku zaawansowanego refluksu lub braku skuteczności leczenia farmakologicznego może być konieczna operacja, np. fundoplikacja metodą Nissena.

Czy refluks może prowadzić do powikłań?

Nieleczony refluks może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak:

• Przełyk Barretta: Zmiany przedrakowe w przełyku.
• Zwężenie przełyku: Powodujące trudności w przełykaniu.
• Rak przełyku: Związany z długotrwałym podrażnieniem błony śluzowej.

Podsumowanie

Refluks żołądkowo-jelitowy to dolegliwość, którą można skutecznie kontrolować za pomocą zmian w stylu życia, diety i odpowiednich leków. Warto jednak pamiętać, że w przypadku przewlekłych lub nasilonych objawów konieczna jest konsultacja z lekarzem lub farmaceutą. W aptece dostępne są preparaty bez recepty, które mogą pomóc w łagodzeniu objawów, ale ich stosowanie powinno być zgodne z zaleceniami specjalisty.