Krztusiec – dlaczego powrócił?

Krztusiec – objawy, szczepienie, dlaczego wrócił

Krztusiec, inaczej mówiąc koklusz, to choroba zakaźna, która wydawała się być pod kontrolą dzięki szczepieniom. Jednak w ostatnich latach obserwujemy powrót tego groźnego schorzenia. Dlaczego znów się rozprzestrzenia? Jak rozpoznać objawy krztuśca i dlaczego szczepienia są kluczowe w jego zapobieganiu? Dowiedz się, jak zadbać o swoje zdrowie i zdrowie najbliższych.

Co to jest krztusiec?

To bakteryjna choroba zakaźna, wywoływana przez pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Bakteria atakuje drogi oddechowe, wywołując długotrwałe i bardzo intensywne napady kaszlu. Choroba może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u niemowląt i osób starszych, a w niektórych przypadkach może być nawet śmiertelna.

Krztusiec nie został całkowicie wyeliminowany, mimo wprowadzenia szczepień. Zmieniające się wzorce epidemiologiczne oraz spadek odporności populacyjnej przyczyniają się do jego nawrotów.

Objawy krztuśca

Choroba rozwija się w kilku etapach, a jej objawy mogą być początkowo łagodne, przypominając zwykłe przeziębienie.

1. Okres nieżytowy (1–2 tygodnie):

   • Katar, kichanie
   • Łagodny kaszel
   • Niska gorączka
   • Ogólne osłabienie

2. Okres napadowy (2–8 tygodni):

   • Charakterystyczne napady kaszlu, często zakończone głębokim wdechem, przypominającym „pianie”
   • Wymioty po ataku kaszlu
   • Trudności w oddychaniu
   • U niemowląt mogą wystąpić przerwy w oddychaniu

3. Okres rekonwalescencji (do kilku tygodni):

   • Stopniowe zmniejszanie intensywności kaszlu
   • Możliwość osłabienia i zmęczenia

Napady kaszlu mogą być tak intensywne, że utrudniają jedzenie, picie czy sen. U niemowląt i osób starszych istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, uszkodzenia żeber czy niewydolność oddechowa.

Dlaczego krztusiec wrócił?

Powrót krztuśca to złożony problem, na który wpływają różne czynniki:

1. Wygasająca odporność:
   Szczepienia przeciw krztuścowi zapewniają ochronę na kilka lat, ale z czasem odporność zanika. Osoby dorosłe, które nie odnowiły szczepień, mogą stać się źródłem zakażenia dla dzieci i niemowląt.

2. Zmiana w składzie szczepionek:
   W latach 90. w wielu krajach, w tym w Polsce, zastąpiono szczepionki pełnokomórkowe szczepionkami bezkomórkowymi. Choć są one bezpieczniejsze i wywołują mniej skutków ubocznych, ich działanie ochronne jest krótsze.

3. Spadek wyszczepialności:
   Rosnący sceptycyzm wobec szczepień, napędzany dezinformacją w mediach społecznościowych, prowadzi do zmniejszenia liczby zaszczepionych osób. W populacji z niskim poziomem wyszczepialności łatwiej dochodzi do epidemii.

4. Zjawisko bezobjawowego nosicielstwa:
   Osoby dorosłe mogą być nosicielami bakterii, nie wykazując objawów choroby, co sprzyja jej rozprzestrzenianiu się.

Szczepienie przeciw krztuścowi

Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed krztuścem jest szczepienie. W Polsce szczepionka przeciw krztuścowi jest częścią obowiązkowego programu szczepień ochronnych.

Kiedy się szczepić?

1. U dzieci:

   • Pierwsza dawka: 2. miesiąc życia
   • Kolejne dawki: 3–4. miesiąc życia, 5–6. miesiąc życia, 16–18. miesiąc życia
   • Dawka przypominająca: 6. rok życia

2. U młodzieży i dorosłych:

   • Dawki przypominające co 10 lat.

Szczepienie przeciw krztuścowi jest szczególnie ważne dla:

• Kobiet w ciąży (zapewnia ochronę noworodkowi)
• Osób mających kontakt z niemowlętami
• Pracowników służby zdrowia

Jak zapobiegać krztuścowi?

Oprócz szczepień, warto stosować się do zasad higieny i profilaktyki:

• Unikać kontaktu z osobami chorymi
• Często myć ręce
• Wzmacniać odporność poprzez zdrową dietę, aktywność fizyczną i odpowiednią ilość snu

Podsumowanie

Krztusiec to choroba, której nie można lekceważyć. Powrót tego schorzenia przypomina, jak ważne są szczepienia i świadomość na temat zagrożeń, jakie niesie za sobą choroba. Dzięki szczepieniom i odpowiednim działaniom profilaktycznym można chronić siebie i swoich bliskich przed groźnymi powikłaniami.

Pamiętaj, że zdrowie zaczyna się od profilaktyki – skonsultuj się z lekarzem i upewnij się, że Twoje szczepienia są aktualne. Zadbaj o odporność i bezpieczeństwo swoje oraz swojej rodziny!

Żródła:

1.Agata Wawrzyniak, Alicja Moes-Wójtowicz, Bolesław Kalicki, Anna jung "Krztusiec – choroba, która nie daje o sobie zapomnieć", 2012r.

2. Marta Prygiel, Ewa Mosiej, Aleksandra Anna Zasada "PRZYCZYNY WZROSTU LICZBY ZACHOROWAŃ NA KRZTUSIEC", 2020r.

3. Katarzyna Rosłonkiewicz-Wiechowska "Krztusiec — stara choroba i nowe metody zapobiegania", 2017r.