Witamina D, nazywana „witaminą słońca”, odgrywa priorytetową rolę w naszym zdrowiu. Jednym z głównych źródeł tej witaminy jest ekspozycja na promieniowanie UVB, które aktywuje jej produkcję w skórze. W okresie jesienno-zimowym, gdy dni są krótsze, a słońce mniej intensywne, wiele osób cierpi na niedobór witaminy D, co może negatywnie wpłynąć na samopoczucie i zdrowie.
Jak powstaje witamina D?
Witamina D jest unikalna, ponieważ organizm produkuje ją samodzielnie pod wpływem promieniowania słonecznego. Kiedy skóra jest wystawiona na działanie promieni UVB, cholesterole w komórkach skóry przekształcają się w prowitaminę D3, która następnie ulega konwersji w aktywną formę witaminy D. Proces ten jest kluczowy, ponieważ spożycie witaminy D w pożywieniu zazwyczaj nie jest wystarczające, aby pokryć nasze dzienne zapotrzebowanie.
Brak słońca a produkcja witaminy D
W krajach o umiarkowanym klimacie, takich jak Polska, jesienią i zimą trudno jest uzyskać odpowiednią dawkę promieniowania UVB. W miesiącach od października do kwietnia słońce znajduje się zbyt nisko na horyzoncie, co sprawia, że promienie UVB nie docierają do naszej skóry w ilościach wystarczających do produkcji witaminy D. Ponadto, noszenie ubrań zakrywających ciało oraz spędzanie większej ilości czasu w pomieszczeniach dodatkowo ogranicza naszą ekspozycję na słońce.
Jak brak witaminy D wpływa na organizm?
Niedobór witaminy D może mieć ogromny wpływ na nasze zdrowie. Oto kilka głównych konsekwencji:
1. Osłabienie układu odpornościowego
"Witamina słońca" jest bardzo ważna w prawidlowym funkcjonowaniu ukąłdu odpornościowego. Osoby zmagające się z niedoborem tej witaminy są bardziej narażone na infekcje, w tym przeziębienia i grypę. Badania sugerują, że odpowiedni poziom witaminy D może również wspomagać walkę z poważniejszymi chorobami, takimi jak choroby autoimmunologiczne.
2. Problemy z kośćmi
To dzięki witaminie D zawdzięczamy wchłanianie wpania i fosforu, które są kluczowe dla utrzymania zdrowych kości. Brak witaminy D może prowadzić do osteoporozy u dorosłych oraz krzywicy u dzieci. Osoby z niedoborem witaminy D są bardziej narażone na złamania i urazy kości. Krzywica u dzieci powodowana jest przez niedobór witaminy D.1
3. Wpływ na samopoczucie i zdrowie psychiczne
Brak witaminy D ma również wpływ na nasze samopoczucie. Badania wskazują, że niedobór tej witaminy może być związany z większym ryzykiem depresji, zaburzeń nastroju oraz obniżeniem ogólnej jakości życia. Witamina D odgrywa rolę w regulacji produkcji serotoniny – hormonu odpowiedzialnego za nastrój. Bark witaminy D może również prowadzić do pogorszonego samopoczucia , w tym sezonowej depresji (SAD – Seasonal Affective Disorder).3
4. Zmniejszenie poziomu energii i zmęczenie
Niedobór witaminy D może prowadzić do ciagłego zmęczenia, uczucia osłabienia i ogólnego braku energii. To zjawisko jest szczególnie odczuwalne w zimie, kiedy organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości słońca, a poziom witaminy D spada.
Jak radzić sobie z niedoborem witaminy D?
Aby utrzymać odpowiedni poziom witaminy D w miesiącach jesienno-zimowych, warto podjąć kilka kroków:
1. Suplementacja witaminy D
Jednym z najskuteczniejszych sposobów na uzupełnienie witaminy D jest jej suplementacja. Warto zwrócić uwagę na dawkę – dla dorosłych zalecane jest spożywanie od 800 do 2000 IU (jednostek międzynarodowych) witaminy D dziennie, jednak w niektórych przypadkach lekarz może zalecić wyższą dawkę. Preparaty dostępne są w różnych formach, zaczynając od kapsułek i kończąc na kroplach - dzięki temu bez problemu można dopasować suplementację do własnych potrzeb.
2. Zdrowa dieta
Chociaż słońce jest głównym źródłem witaminy D, warto wzbogacić swoją dietę o produkty, które naturalnie zawierają tę witaminę. Witamina D w pożywieniu znajduję sie w jajkach, mleku, produktach mlecznych, tłustych rybach, oleju z wątroby wieloryba.2
3. Ekspozycja na światło sztuczne
W sytuacjach, gdy nie mamy dostępu do naturalnego światła, pomocne mogą być specjalne lampy emitujące światło o pełnym spektrum (tzw. lampy do fototerapii). Tego typu lampy są często stosowane w leczeniu sezonowej depresji i mogą wspomóc produkcję witaminy D w organizmie.
Podsumowanie
Niedobór słońca ma ogrmony wpływ na produkcję witaminy D - co może prowadzić do problemów zdrowotnych. Osłabiony układ odpornościowy, problemy kostne, złe samopoczucie to tylko niektóre z problemów związanych z niedoborem tej witaminy. Szczególnie w okresie jesienno-zimowym należy zadbać o syplementację witaminy D. Warto również wzbogacić swoją dietę o produkty bogate w "witaminę słońca".
1. Magdalena Walicka, Agnieszka Jasik "Niedobór witaminy D – problem społeczny", 2019r.
2. Regina Olędzka, A. Tokarz "WITAMINA D W ŚWIETLE BADAŃ OSTATNICH LAT", 2013r.
3. Artur Gadomski "Skutki niedoboru witaminy D w organizmie człowieka", 2017r.
O autorze
mgr farm. Aleksandra Żucheńska
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Od lat interesuje się medycyną naturalną, szczególnie zastosowaniem substancji psychoaktywnych w medycynie. Tytuł pracy magisterskiej "Panaceum, czy trucizna? Zastosowanie marichuany w medycynie na przestrzeni wieków." Prywatnie miłośniczka małych, energicznych czworonogów.
« wróć